Yılda iki kez nisan ve eylül aylarında yayınlanan “IMF Dünya Ekonomik Durum –World Economic Outlook-” raporu bütün dünya tarafından çok dikkatle takip edilir. Bu rapor IMF ekonomistleri tarafından yapılan tahminlerin yer aldığı, dünya ekonomisine yön veren önemli ekonomik trendlerin incelendiği önemli bir analizdir. Geçtiğimiz hafta yayınlanan bu rapor diğerlerine göre oldukça fazla yankı uyandırdı. Bu nedenle bu hafta ve önümüzdeki hafta bu raporun ve yıllık Dünya Bankası-IMF toplantısının ayrıntılarına göz gezdireceğiz.
Singapur’da düzenlenen yıllık Dünya Bankası-IMF toplantısı sırasında konuşan IMF Başkanı Rato’nun sözleri de bu raporun tahminlerinin dikkatle incelenmesinde etkisi büyük oldu. Rato global dengesizliklere ve yüksek seyreden değerli maden ve petrol fiyatlarına atıfta bulunarak bu dengesizliklerin önemli sinyaller içerdiğini ve bu dengesizliklerin etkisinin hafifletilmesi adına Merkez Bankaları ve hükümetlerin şimdiden tedbirlerini almalarının gerekliliği üzerinde durdu. Daha önceki politik yaklaşımların oldukça tutarlı ve başarılı olduğuna da atıf yapan Rato önümüzdeki dönemin zor geçeceğinin de altını çizdi.
Bu yıllık toplantının ülkemiz açısından önemli bir yanı da Çin, Hindistan ve Meksika ile birlikte IMF’de kotası yükseltilen dört ülkeden biri olarak onay almış olmamız. Yükseltilen kotalar çok önemli artışlar olmasa da verilen sinyal açısından bu dört ekonomi için çok önemli bir başarıdır. Buna ek olarak üç yılda bir Washington dışında yapılan Dünya Bankası-IMF yıllık toplantılarının bir sonrakisi 2009 yılında İstanbul’da yapılması yüne bu toplantıda kararlaştırılmıştır. Bu da turizmde provokasyonlarla sıkıntılı bir dönem yaşayan Türkiye için olumlu bir sinyal olarak algılanabilir.
Singapur’daki yıllık toplantıda IMF’nin yeniden yapılandırılmasının ve bu çerçevede küresel politikaların yönetimi ve organizasyonunda önemli bir görev üstlenmesi gerektiğine oldukça fazla vurgu yapıldı. IMF günümüze kadar finansal açıdan sıkıntıya düşen ve krizlerden kurtulmaya çalışan ülkelere yaptığı yardımlar ve bu sayede elde ettiği politik yaptırımlarla ülkelerin reform süreçlerini hızlandırarak bu zor durumdan kurtarmayı amaçlamaktaydı. Kalkan sınırların ve küreselleşen dünyayla birlikte sıkı sıkıya birbirine bağlanmış ekonomiler artık türbülansları hep birlikte yaşamakta ve krizler artık global bir nitelik taşımakta. Böyle bir dünyada daha etkili bir kurum olmanın ve kırılganlıkları azaltmanın yollarını arayan IMF yeni bir görev tanımıyla politik koordinasyon merkezi olmayı amaçlamakta ve bu çerçevede adımlar atmaya çalışmakta. Rato’nun konuşmasında ve açıklanan Dünya Ekonomik Görünüm raporunda da bu bakış açısı değişikliğinin izlerine rastlanmakta.
Bu toplantıda en çok tartışılan konular bizim de aylardır üzerinde durduğumuz global dengesizlikler ve başta Amerika olmak üzere birçok ülkede hayli büyük değerlere ulaşmış cari açıklar oldu. Bunun yanında Çin ve petrol üreticisi ülkelerin cari fazlaları da bu resmin diğer tarafında yer alması da ayrıca önemli. Bu dengesizliklerin etkili politikalarla kademe kademe azaltılması ve bu sayede küresel yeni bir krize sebebiyet vermemesinin sağlanması en önemli noktaydı.
Bunun yanında yükselen petrol ve değerli maden fiyatları da önemli bir gündem oldu. Talep artışından kaynaklanan bu şokların kalıcı olmasının yüksek ihtimal olduğu ve bunun için gerekli tedbirlerin alınarak etkisinin azaltılması gerektiği de önemle vurgulandı. Uluslararası likit sermayenin akışkanlığı ve likidite bolluğunun önümüzdeki dönem azalacağı beklentisi hakimdi konuşmalarda. Bununla birlikte bu raporun önceki versiyonlarındaki tahminlerin aksine olarak vurguladığımız Amerikan ekonomisi için durgunluk sinyalleri de ilk kez IMF beklentilerinin arasına bu raporla girmiş oldu. Haftaya bu konuya devam edeceğiz.
| 
